Thorn - 15 april 2026 - Deken Wim Miltenburg van het dekenaat Thorn deelt regelmatig zijn persoonlijke kijk op het leven in zijn 'Cursiefjes'. Soms zomaar tot vermaak. Een andere keer serieus van toon, zodat het tot nadenken stemt. Dit is zijn nieuwe column, die we met zijn toestemming hier natuurlijk weer graag met jullie delen:
Na Pasen zijn Jezus’ eerste woorden bij zijn verschijning aan zijn leerlingen: “vrede zij u”. Dit is meer dan zo maar een begroeting, het is ook een zegewens. “Vrede zij u” is een zegengebed dat bevrijdt van angst – de leerlingen waren bang en hadden zichzelf opgesloten. In “vrede zij u” klinken ook bevrijdende woorden door van verging. Na zijn pauskeuze waren de woorden van paus Leo XIV een echo van Jezus’ woorden; ook hij zei allereerst: vrede zij u.
Heel de wereld hunkert op het moment naar vrede. Paus Leo had vorige week opgeroepen om aan te sluiten bij de gebedswake die hij zaterdag 11 april gehouden heeft om daarin mee te bidden voor vrede. Het rozenkransgebed werd gebeden afgewisseld met teksten van enkele kerkvaders. Maria is de Koningin van de vrede. En al dikwijls is op voorspraak van Maria vrede verkregen door het bidden van de rozenkrans. Ik vermeld een paar van de vele voorbeelden:
- In de 17e eeuw zei Oliver Cromwell tijdens een veroveringstocht over de Ieren: “ze houden zekere kralenkettingen omhoog en geven zich nooit over”. Dit is nog geen wonder, maar geeft wel aan dat de rozenkrans de Ieren veel hoop en kracht gaf.
- De overweldiging van Europa door de islam is tegengehouden door het rozenkrans gebed. Bijvoorbeeld in 1571 – wind en mist draaiden plotseling in het voordeel van de christenen bij een beslissende zeeslag. De paus had alle christenen opgeroepen tot een rozenkranscampagne. Hierna werd het feest van O.L.V. van de Rozenkrans ingevoerd. En in 1638 kon een beleg van Wenen binnen enkele uren worden beëindigd onder begeleiding van het rozenkransgebed.
- In 1945 overleefden acht Duitse jezuïeten in Hiroshima en Marytown in Nagasaki de atoombommen. De jezuïeten woonden op slechts één km van het centrum van de explosie in Hiroshima zonder natuurlijke bescherming. Terwijl binnen drie km praktisch alles verwoest was. Het rozenkransgebed nam bij deze jezuïeten een centrale plaats in.
Hieronder geef ik (iets ingekort) de overweging die Paus Leo XIV tijdens de gebedswake op 11 april in Rome heeft gehouden.
Wim Miltenburg fso, pastoor-deken
Overweging van Paus Leo XIV
Beste broeders en zusters,
Jullie gebed is een uitdrukking van dat geloof dat, volgens de woorden van Jezus, bergen verzet (vgl. Mt 17:20). … Oorlog verdeelt; hoop verenigt. Arrogantie vertrapt de ander; liefde verheft. Afgoderij verblindt; de levende God verlicht. … Gebed is geen toevluchtsoord om ons te verbergen voor onze verantwoordelijkheden, noch een verdovingsmiddel om de pijn te verdoven die door zoveel onrecht wordt veroorzaakt. Het is veeleer het meest onbaatzuchtige, universele en transformerende antwoord op de dood: wij zijn een volk dat al is opgestaan! …Niets kan ons opsluiten in een voorbestemd lot, zelfs niet in deze wereld waar nooit genoeg graven lijken te zijn, want mensen blijven elkaar kruisigen en leven uitroeien, zonder oog voor gerechtigheid en barmhartigheid.
In de context van de oorlogscrisis in Irak in 2003 zei H. Johannes Paulus II met diepe emotie: “Ik behoor tot de generatie die de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt en, God zij dank, heeft overleefd. Ik heb de plicht om tegen alle jonge mensen te zeggen, tegen degenen die jonger zijn dan ik, die deze ervaring niet hebben gehad: ‘Geen oorlog meer’, zoals Paulus VI zei tijdens zijn eerste bezoek aan de Verenigde Naties. We moeten al het mogelijke doen. We weten heel goed dat vrede niet tegen elke prijs mogelijk is. Maar we weten allemaal hoe groot deze verantwoordelijkheid is”. Ik maak zijn oproep vanavond tot de mijne. …
Gebed leert ons hoe we moeten handelen. In het gebed worden onze beperkte menselijke mogelijkheden verbonden met de oneindige mogelijkheden van God. … Het evenwicht binnen de menselijke familie is ernstig verstoord. Zelfs de heilige Naam van God, de God van het leven, wordt meegesleurd in redeneringen over de dood. Een wereld van broeders en zusters met één hemelse Vader verdwijnt … We worden geconfronteerd met bedreigingen, in plaats van met de uitnodiging om te luisteren en samen te komen. Broeders en zusters, wie bidt, is zich bewust van zijn eigen beperkingen; hij doodt niet en dreigt niet met de dood. …
Stop met de afgoderij van het ‘ik’ en het geld!! Stop met het vertoon van macht! Stop met oorlog! Ware kracht toont zich in het dienen van het leven. Met evangelische eenvoud schreef de H. Johannes XXIII ooit: “De voordelen van vrede zullen overal voelbaar zijn, bij individuen, bij gezinnen, bij naties, bij het hele menselijke ras.” En in navolging van de scherpzinnige woorden van Pius XII voegde hij eraan toe: “Door vrede gaat niets verloren; door oorlog kan alles verloren gaan” (Encycliek Pacem in Terris, 116).
… Ik ontvang talloze brieven van kinderen uit conflictgebieden. Als je ze leest, zie je door de lens van onschuld alle gruwel en onmenselijkheid van daden waar sommige volwassenen trots op zijn. Laten we luisteren naar de stemmen van kinderen!
Beste broeders en zusters, er rust zeker een bindende verantwoordelijkheid op de leiders van naties. Tegen hen roepen we: Stop! Het is tijd voor vrede! Ga aan de tafel van dialoog en bemiddeling zitten, niet aan de tafel waar herbewapening wordt gepland en dodelijke acties worden beslist! Toch rust er een niet minder belangrijke verantwoordelijkheid op ons allemaal … Wij zijn een immense menigte die oorlog niet alleen in woorden, maar ook in daden afwijst. Het gebed roept ons op om al het geweld dat nog in ons hart en onze gedachten zit achter ons te laten. Laten we ons richten op een Koninkrijk van vrede dat dag na dag wordt opgebouwd … Iedereen heeft een plek in de mozaïek van vrede!
De rozenkrans heeft ons vanavond, net als andere oude gebedsvormen, verenigd in zijn gestage ritme dat is gebaseerd op herhaling. Vrede wint op dezelfde manier terrein: woord voor woord, daad voor daad, net zoals een rots druppel voor druppel wordt uitgehold, of stof steek voor steek wordt geweven. Dit zijn de langzame ritmes van het leven, een teken van Gods geduld. … Zoals paus Franciscus ons leerde: “Er is ook behoefte aan vredestichters, mannen en vrouwen die bereid zijn moedig en creatief te werken om processen van genezing en hernieuwde ontmoeting op gang te brengen” (Encycliek Fratelli Tutti, 225). …
Beste broeders en zusters, laten we naar huis terugkeren met de belofte om onophoudelijk en zonder vermoeid te raken te bidden, een belofte tot een diepgaande bekering van hart. De Kerk is een groot volk in dienst van verzoening en vrede. Ze gaat zonder aarzeling vooruit, zelfs als het afwijzen van de logica van oorlog tot misverstanden en minachting kan leiden. Ze verkondigt het evangelie van vrede en leert gehoorzaamheid aan God in plaats van aan enig menselijk gezag, vooral wanneer de inherente waardigheid van andere mensen wordt bedreigd door voortdurende schendingen van het internationaal recht. “Overal ter wereld is het te hopen dat elke gemeenschap een ‘huis van vrede’ wordt, waar men leert hoe vijandigheid door dialoog kan worden ontmijnd, waar gerechtigheid wordt beoefend en vergeving wordt gekoesterd. Nu meer dan ooit moeten we laten zien dat vrede geen utopie is” (Boodschap voor de LIXe Werelddag van de Vrede, 1 januari 2026).
Broeders en zusters van elke taal, elk volk en elke natie: we zijn één familie die huilt, hoopt en weer opstaat. “Geen oorlog meer, een reis zonder terugkeer; geen oorlog meer, een vicieuze cirkel van verdriet en geweld;” (Heilige Johannes Paulus II, Gebed voor de vrede, 2 februari 1991).
Beste vrienden, vrede zij met jullie allen! Het is de vrede van de Verrezen Christus, de vrucht van zijn offer van liefde aan het kruis. Daarom richten we ons gebed tot Hem:
Heer Jezus, Gij hebt de dood overwonnen zonder wapens of geweld: Gij hebt haar macht verbroken met de kracht van de vrede. Schenk ons uw vrede, zoals Gij deed voor de vrouwen vol twijfel op paasochtend, zoals Gij deed voor de apostelen die zich uit angst schuilhielden. Zend uw Geest, de adem die leven geeft en verzoent, die tegenstanders en vijanden in broeders en zusters verandert. Inspireer ons om te vertrouwen op Maria, uw moeder, die met een gebroken hart aan de voet van uw kruis stond, vast in het geloof dat U weer zou opstaan. Moge de waanzin van de oorlog ophouden en de aarde verzorgd en bewerkt worden door degenen die nog steeds weten hoe ze leven moeten voortbrengen, beschermen en liefhebben. Hoor ons, Heer van het leven!
